Umsagnir

Á hverju ári veitir Viðskiptaráð Íslands umsagnir um tugi lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna sem lögð eru fram á Alþingi. Í flestum tilfellum er um að ræða frumvörp sem varða viðskiptalífið með beinum eða óbeinum hætti. Starfsmenn Viðskiptaráðs eru einnig reglulega boðaðir á fundi með þingnefndum til að fjalla um afstöðu ráðsins til ýmissa mála. Umsjón með gerð umsagna er í höndum Mörtu Guðrúnar Blöndal, lögfræðings Viðskiptaráðs.

Sjá feril þingmála á Alþingi
Undirbúningur

Undirbúningur lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna

Viðskiptaráð kemur beint og óbeint með tillögur að lagafrumvörpum og þingsályktunartillögum. Með sama hætti kemur ráðið að mótun lagafrumvarpa með setu í vinnuhópum, umsögnum um frumvarpsdrög og almennu málefnastarfi. Þrír málefnahópar er starfræktir innan Viðskiptaráðs og veita þeir ráðinu leiðsögn um í hvaða málum er vert að beita sér og með hvaða hætti. Lesa má nánar um málefnahópa ráðsins hér.

Aðildarfélagar geta komið með ábendingar varðandi einstök frumvörp eða þingsályktunartillögur með því að senda lögfræðingi ráðsins tölvupóst

Þingmál

Lagafrumvörp og þingsályktunartillögur

Frumvarp til laga er annað hvort stjórnarfrumvarp, flutt af ríkisstjórninni að forgöngu þess ráðherra sem málið heyrir undir, eða þingmannafrumvarp, sem flutt er af einum eða fleiri þingmönnum. Fyrir kemur að frumvörp séu flutt af þingnefnd og geta forsætisnefnd og þingflokkar einnig flutt frumvörp.

Stærstur hluti samþykktra laga á þó rætur að rekja til stjórnarfrumvarpa. Áður en slík frumvörp eru lögð fram eru þau tekin til meðferðar í ríkisstjórn. Samþykki ríkisstjórnar þarf fyrir framlagningu stjórnarfrumvarps (fyrir utan fjárlög, fjáraukalög og lokafjárlög), og er slíkt samþykki að jafnaði með skilyrði um samþykki þingflokka sem eiga aðild að ríkisstjórn.

Ekkert lagafrumvarp má samþykkja fyrr en það hefur verið rætt við þrjár umræður á Alþingi.

Við fyrstu umræðu mælir flutningsmaður fyrir frumvarpinu og almenn umræða um frumvarpið á sér stað.

Með þingsályktunum getur Alþingi einnig lýst stefnu sinni eða ákvörðun án þess að setja lög. Í þingsályktunum felst oft áskorun á ríkisstjórnina um að sjá um framkvæmd verkefnis, undirbúa löggjöf eða rannsaka tiltekið mál. Þingsályktunartillögur eru ræddar við tvær umræður.

Listi yfir lagafrumvörp þessa þings má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Listi yfir þingsályktunartillögur sem lagðar hafa verið fram má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Mál í nefnd

Mál í nefnd

Eftir fyrstu umræðu er frumvarpi eða þingsályktunartillögu vísað til einnar af fastanefndum Alþingis, eftir efni málsins. Fastanefndinar eru átta talsins: allsherjar- og menntamálanefnd, atvinnuveganefnd, efnahags- og viðskiptanefnd, fjárlaganefnd, stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd, umhverfis- og samgöngunefnd, utanríkismálanefnd og velferðarnefnd.

Meginviðfangsefni fastanefnda er að fjalla um þingmál sem til þeirra er vísað, þ.e. frumvörp, þingsályktunartillögur eða skýrslur. Þá hafa nefndirnar jafnframt heimild til að fjalla að eigin frumkvæði um ýmis mál sem nefndarmenn óska eftir að þær fjalli um. Að auki getur nefnd flutt frumvörp og þingsályktunartillögur, ýmist nefndin í heild eða hluti hennar.

Lagafrumvörp og þingsályktunartillögur sem eru í nefnd má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Umsögn

Umsagnir til nefnda

Hver þingnefnd óskar að jafnaði eftir skriflegum athugasemdum hagsmunaaðila og sérfræðinga um þau mál sem hún tekur fyrir. Það er aðallega með þessum hætti sem Viðskiptaráð hefur áhrif á efni þingmála. Viðskiptaráð veitir á hverju ári umsagnir um tugi frumvarpa og þingsályktunartillagna um mál er varða atvinnulífið, bæði eftir ósk nefndar og einnig að eigin frumkvæði.

Öllum er frjálst að senda inn umsagnir um þingmál til nefndanna. Geta félagar því komið sjónarmiðum sínum á framfæri með því að senda inn umsagnir um mál sem varða þeirra hagsmuni. Einnig geta þeir bent Viðskiptaráði á atriði sem betur mættu fara í frumvörpum eða þingsályktunartillögum með því að senda póst á lögfræðing ráðsins.

Leiðbeiningar um ritun umsagna má nálgast hér (vefsvæði Alþingis).

Nefndarfundur

Nefndarfundur

Þegar þingnefnd hefur farið yfir mál sem til hennar er vísað boðar hún hagsmunaaðila og sérfræðinga að jafnaði á fund sinn. Fulltrúar Viðskiptaráðs mæta gjarnan á fundi nefnda Alþingis og gera grein fyrir sjónarmiðum ráðsins í málum er varða aðildarfélaga eða viðskiptalífið í heild.

Fundartíma fastanefnda má nálgast hér.

Aftur til umræðu

Mál aftur til umræðu á Alþingi

Eftir að þingnefnd hefur fjallað um mál skilar hún nefndaráliti og eftir atvikum breytingartillögum. Fer málið í kjölfarið aftur til umræðu á Alþingi. Við aðra umræðu eru einstakar greinar frumvarpsins ræddar og að lokum greidd atkvæði um þær og breytingartillögur sem kunna að hafa komið fram. Heimilt er að vísa frumvarpinu aftur til nefndar milli annarrar og þriðju umræðu, en það er sjaldnast gert. Lokaafgreiðsla lagafrumvarps fer fram við þriðju umræðu. Þá er rætt um frumvarpið, atkvæði greidd um mögulegar breytingartillögur og um frumvarpið í heild.

Lög / Þingsályktun

Lög eða þingsályktun

Afdrif lagafrumvarps geta orðið þau að það sé fellt, og má þá ekki leggja aftur fram sama frumvarp á því þingi. Einnig kann sú staða að koma upp að frumvarp verði ekki útrætt, eða það er samþykkt.

Sé frumvarp samþykkt er það sent ríkisstjórn sem lög frá Alþingi. Lögin taka þó ekki gildi fyrr en þau hafa verið undirrituð af forseta Íslands og ráðherra og birt í A-deild Stjórnartíðinda.

Þingsályktanir öðlast gildi þegar þær hafa verið samþykktar af Alþingi eftir tvær umræður. Ekki þarf undirritun forseta til að þingsályktanir taki gildi.

Undirbúningur lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna
Lagafrumvarp eða þingsályktunartillaga er lögð fram á Alþingi
Eftir fyrstu umræðu er frumvarpi eða þingsályktunartillögu vísað til þingnefndar
Þingnefnd óskar eftir skriflegum athugasemdum hagsmunaaðila og sérfræðinga
Þingnefnd boðar hagsmunaaðila og sérfræðinga á fund sinn og skilar nefndaráliti
Málið fer aftur til umræðu á Alþingi en heimilt er að vísa frumvapi aftur til nefndar á milli annarrar og þriðju umræðu

Sía eftir viðfangsefni

03.03.2017 | Umsagnir

Þingsályktunartillaga um sölu ríkiseigna jákvætt skref

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um þingsályktunartillögu um sölu ríkiseigna, lækkun skulda ríkissjóðs og fjárfestingu í innviðum. Viðskiptaráð fagnar tillögunni og tekur undir með flutningsmönnum hennar að nauðsynlegt sé að hafa heildaryfirsýn yfir eignir ríkisins. Slík heildarsýn er til þess fallin að stuðla að bættri og upplýstari umræðu um sölu ríkiseigna.


02.03.2017 | Umsagnir

Er fjármálastefna stjórnvalda byggð á sandi?

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um fjármálastefnu til áranna 2017-2022. Ráðið gerir athugasemdir við áætluð afkomumarkmið, þá sér í lagi vegna þeirra forsendna sem stefnan byggir á. Stefnan segir til um að hagvöxtur verði mikill, verðbólga lág og gengi í krónu haldist stöðugt. Þá gerir stefnan ekki ráð fyrir þeirri framúrkeyrslu sem gera má ráð fyrir að verði á ríkisreikningi miðað við fjárlög undanfarinna ára.

07.09.2016 | Umsagnir

Gjaldeyrismál: frelsi aukið verulega

Með frumvarpi um lög um gjaldeyrismál er frelsi einstaklinga og fyrirtækja til fjármagnshreyfinga til og frá landinu og til gjaldeyrisviðskipta aukið verulega. Viðskiptaráð fagnar frumvarpinu sem markar tímamót í íslensku viðskiptaumhverfi. Ráðið hefur ítrekað bent á skaðsemi langvarandi fjármagnshafta og hvatt stjórnvöld til að ráðast í afnám þeirra og fagnar því að loks glitti í fullt afnám hafta.

23.05.2016 | Umsagnir

Óútfyllt ávísun í sjúkrahúsaþjónustu

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um fjárlagastefnu og -áætlun til ársins 2021. Ráðið fagnar framlagningu áætlunarinnar og telur hana styrkja bæði hagstjórn og fjármálastjórn hins opinbera. Að því sögðu skortir aðhald þegar kemur að opinberum útgjöldum - sérstaklega hvað varðar sjúkrahúsaþjónustu. 

06.05.2016 | Umsagnir

Lækkun tryggingagjalds og afnám pöntunarþjónustu Fríhafnarinnar fagnaðarefni

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til efnahags- og viðskiptanefndar um frumvarp til laga um breytingu á ýmsum lagaákvæðum um skatta og gjöld. Ráðið telur breytingarnar sem frumvarpið kveður á um vera til bóta. Að mati Viðskiptaráðs er sérstaklega brýnt að tryggingagjald verði lækkað og pöntunarþjónusta Fríhafnarinnar ehf. aflögð.

06.05.2016 | Umsagnir

Gerð þjóðhagsáætlana grundvöllur bættra lífskjara

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis vegna þingsályktunar um undirbúning að gerð þjóðhagsáætlana til langs tíma. Það er afstaða ráðsins að grundvöllur bættra lífskjara felist í langtímastefnu þar sem áhersla er lögð á bætta samkeppnishæfni og þar með aðstæður til verðmætasköpunar.

19.01.2016 | Umsagnir

Beinn fjárhagsstuðningur fremur en hækkun húsnæðisbóta

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til velferðarnefndar Alþingis vegna frumvarps til laga um húsnæðisbætur. Viðskiptaráð hvetur stjórnvöld til að hverfa frá núverandi áformum um hækkun húsnæðisbóta. Þess í stað telur ráðið að draga ætti úr slíkum stuðningi og taka fremur upp beinan fjárhagsstuðning sem einskorðast við efnaminni fjölskyldur.

19.01.2016 | Umsagnir

Fjölgun stuðningskerfa ekki til bóta

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til velferðarnefndar Alþingis vegna frumvarps til laga um almennar íbúðir. Viðskiptaráð leggst gegn því að frumvarpið nái fram að ganga. Telur ráðið líklegt að auknir opinberir styrkir til nýbygginga og kaupa á húsnæði muni leiða til hækkunar á fasteignaverði og leigu sem skerðir hag þeirra sem eru kaupendur að íbúðum eða leigja á almennum markaði utan félagslega kerfisins. Jafnframt leggur ráðið til að Íbúðalánasjóður hætti alfarið nýjum lánveitingum og starfsemi og unnið verði að niðurlagningu stofnunarinnar.

29.10.2015 | Umsagnir

Ályktun um húsnæðismál ábyrgðarlaus og skaðleg

Viðskiptaráð hefur skilað umsögn vegna þingsályktunartillögu um bráðaaðgerðir til að tryggja öllum húsnæði á viðráðanlegum kjörum. Að mati ráðsins er tillagan bæði ábyrgðarlaus og skaðleg. Í henni felst veruleg áhættutaka ríkissjóðs, afturfarir þegar kemur að skilvirkni skattkerfisins og ófjármögnuð útgjaldaaukning sem ýtir undir ofþenslu í íslensku hagkerfi.

13.10.2015 | Umsagnir

Fjárlög 2016

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um fjárlög 2016 til fjárlaganefndar Alþingis. Ráðið fagnar áherslu á hraða niðurgreiðslu skulda og að hluta aukningar skatttekna sé skilað til baka í formi skattalækkana. Hins vegar valda hratt vaxandi útgjöld áhyggjum.