Umsagnir

Á hverju ári veitir Viðskiptaráð Íslands umsagnir um tugi lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna sem lögð eru fram á Alþingi. Í flestum tilfellum er um að ræða frumvörp sem varða viðskiptalífið með beinum eða óbeinum hætti. Starfsmenn Viðskiptaráðs eru einnig reglulega boðaðir á fundi með þingnefndum til að fjalla um afstöðu ráðsins til ýmissa mála. Umsjón með gerð umsagna er í höndum Mörtu Guðrúnar Blöndal, lögfræðings Viðskiptaráðs.

Sjá feril þingmála á Alþingi
Undirbúningur

Undirbúningur lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna

Viðskiptaráð kemur beint og óbeint með tillögur að lagafrumvörpum og þingsályktunartillögum. Með sama hætti kemur ráðið að mótun lagafrumvarpa með setu í vinnuhópum, umsögnum um frumvarpsdrög og almennu málefnastarfi. Þrír málefnahópar er starfræktir innan Viðskiptaráðs og veita þeir ráðinu leiðsögn um í hvaða málum er vert að beita sér og með hvaða hætti. Lesa má nánar um málefnahópa ráðsins hér.

Aðildarfélagar geta komið með ábendingar varðandi einstök frumvörp eða þingsályktunartillögur með því að senda lögfræðingi ráðsins tölvupóst

Þingmál

Lagafrumvörp og þingsályktunartillögur

Frumvarp til laga er annað hvort stjórnarfrumvarp, flutt af ríkisstjórninni að forgöngu þess ráðherra sem málið heyrir undir, eða þingmannafrumvarp, sem flutt er af einum eða fleiri þingmönnum. Fyrir kemur að frumvörp séu flutt af þingnefnd og geta forsætisnefnd og þingflokkar einnig flutt frumvörp.

Stærstur hluti samþykktra laga á þó rætur að rekja til stjórnarfrumvarpa. Áður en slík frumvörp eru lögð fram eru þau tekin til meðferðar í ríkisstjórn. Samþykki ríkisstjórnar þarf fyrir framlagningu stjórnarfrumvarps (fyrir utan fjárlög, fjáraukalög og lokafjárlög), og er slíkt samþykki að jafnaði með skilyrði um samþykki þingflokka sem eiga aðild að ríkisstjórn.

Ekkert lagafrumvarp má samþykkja fyrr en það hefur verið rætt við þrjár umræður á Alþingi.

Við fyrstu umræðu mælir flutningsmaður fyrir frumvarpinu og almenn umræða um frumvarpið á sér stað.

Með þingsályktunum getur Alþingi einnig lýst stefnu sinni eða ákvörðun án þess að setja lög. Í þingsályktunum felst oft áskorun á ríkisstjórnina um að sjá um framkvæmd verkefnis, undirbúa löggjöf eða rannsaka tiltekið mál. Þingsályktunartillögur eru ræddar við tvær umræður.

Listi yfir lagafrumvörp þessa þings má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Listi yfir þingsályktunartillögur sem lagðar hafa verið fram má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Mál í nefnd

Mál í nefnd

Eftir fyrstu umræðu er frumvarpi eða þingsályktunartillögu vísað til einnar af fastanefndum Alþingis, eftir efni málsins. Fastanefndinar eru átta talsins: allsherjar- og menntamálanefnd, atvinnuveganefnd, efnahags- og viðskiptanefnd, fjárlaganefnd, stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd, umhverfis- og samgöngunefnd, utanríkismálanefnd og velferðarnefnd.

Meginviðfangsefni fastanefnda er að fjalla um þingmál sem til þeirra er vísað, þ.e. frumvörp, þingsályktunartillögur eða skýrslur. Þá hafa nefndirnar jafnframt heimild til að fjalla að eigin frumkvæði um ýmis mál sem nefndarmenn óska eftir að þær fjalli um. Að auki getur nefnd flutt frumvörp og þingsályktunartillögur, ýmist nefndin í heild eða hluti hennar.

Lagafrumvörp og þingsályktunartillögur sem eru í nefnd má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Umsögn

Umsagnir til nefnda

Hver þingnefnd óskar að jafnaði eftir skriflegum athugasemdum hagsmunaaðila og sérfræðinga um þau mál sem hún tekur fyrir. Það er aðallega með þessum hætti sem Viðskiptaráð hefur áhrif á efni þingmála. Viðskiptaráð veitir á hverju ári umsagnir um tugi frumvarpa og þingsályktunartillagna um mál er varða atvinnulífið, bæði eftir ósk nefndar og einnig að eigin frumkvæði.

Öllum er frjálst að senda inn umsagnir um þingmál til nefndanna. Geta félagar því komið sjónarmiðum sínum á framfæri með því að senda inn umsagnir um mál sem varða þeirra hagsmuni. Einnig geta þeir bent Viðskiptaráði á atriði sem betur mættu fara í frumvörpum eða þingsályktunartillögum með því að senda póst á lögfræðing ráðsins.

Leiðbeiningar um ritun umsagna má nálgast hér (vefsvæði Alþingis).

Nefndarfundur

Nefndarfundur

Þegar þingnefnd hefur farið yfir mál sem til hennar er vísað boðar hún hagsmunaaðila og sérfræðinga að jafnaði á fund sinn. Fulltrúar Viðskiptaráðs mæta gjarnan á fundi nefnda Alþingis og gera grein fyrir sjónarmiðum ráðsins í málum er varða aðildarfélaga eða viðskiptalífið í heild.

Fundartíma fastanefnda má nálgast hér.

Aftur til umræðu

Mál aftur til umræðu á Alþingi

Eftir að þingnefnd hefur fjallað um mál skilar hún nefndaráliti og eftir atvikum breytingartillögum. Fer málið í kjölfarið aftur til umræðu á Alþingi. Við aðra umræðu eru einstakar greinar frumvarpsins ræddar og að lokum greidd atkvæði um þær og breytingartillögur sem kunna að hafa komið fram. Heimilt er að vísa frumvarpinu aftur til nefndar milli annarrar og þriðju umræðu, en það er sjaldnast gert. Lokaafgreiðsla lagafrumvarps fer fram við þriðju umræðu. Þá er rætt um frumvarpið, atkvæði greidd um mögulegar breytingartillögur og um frumvarpið í heild.

Lög / Þingsályktun

Lög eða þingsályktun

Afdrif lagafrumvarps geta orðið þau að það sé fellt, og má þá ekki leggja aftur fram sama frumvarp á því þingi. Einnig kann sú staða að koma upp að frumvarp verði ekki útrætt, eða það er samþykkt.

Sé frumvarp samþykkt er það sent ríkisstjórn sem lög frá Alþingi. Lögin taka þó ekki gildi fyrr en þau hafa verið undirrituð af forseta Íslands og ráðherra og birt í A-deild Stjórnartíðinda.

Þingsályktanir öðlast gildi þegar þær hafa verið samþykktar af Alþingi eftir tvær umræður. Ekki þarf undirritun forseta til að þingsályktanir taki gildi.

Undirbúningur lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna
Lagafrumvarp eða þingsályktunartillaga er lögð fram á Alþingi
Eftir fyrstu umræðu er frumvarpi eða þingsályktunartillögu vísað til þingnefndar
Þingnefnd óskar eftir skriflegum athugasemdum hagsmunaaðila og sérfræðinga
Þingnefnd boðar hagsmunaaðila og sérfræðinga á fund sinn og skilar nefndaráliti
Málið fer aftur til umræðu á Alþingi en heimilt er að vísa frumvapi aftur til nefndar á milli annarrar og þriðju umræðu

Sía eftir viðfangsefni

16.12.2016 | Umsagnir

Fjárlög 2017: of lítið aðhald

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um fjárlög ársins 2017. Ráðið gerir athugasemdir við þá stefnu sem mörkuð er í fjárlögunum. Áætlaður afgangur af rekstri ríkissjóðs of lítill og niðurgreiðsla skulda of hæg. Þá eru útgjöld til umdeildari málaflokka of mikil að mati ráðsins. Ráðið hvetur Alþingi til að draga úr útgjöldum í frumvarpinu og nýta aukinn rekstrarafgang til niðurgreiðslu skulda. Þannig geta stjórnvöld unnið gegn ofþenslu og búið í haginn fyrir næstu niðursveiflu.

29.11.2016 | Umsagnir

Rafrænar þinglýsingar: Seinlegt kerfi í nútímalegt horf

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til innanríkisráðuneytisins vegna breytinga á þinglýsingarlögum. Með drögunum er lagður grundvöllur að rafrænum þinglýsingum skjala en nái frumvarpsdrögin fram að ganga verður mögulegt að þinglýsa öllum skjölum rafrænt. Viðskiptaráð fagnar því að loks standi til að færa þinglýsingar í nútímalegt horf hér á landi og tekur ráðið undir með ráðuneytinu að brýnt sé að breyta formlegu og stundum seinvirku kerfi yfir í hraðvirka og notendavæna rafræna þjónustu.

21.09.2016 | Umsagnir

Jákvæðar en ófjármagnaðar breytingar í frumvarpi um almannatryggingar

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til velferðarnefndar um frumvarp til breytinga á lögum um almannatryggingar. Viðskiptaráð styður að mestu leyti breytingar frumvarpsins. Ráðið gagnrýnir þó að fjármögnun breytinganna liggi ekki fyrir og að ekki sé kveðið á um að samstarfsverkefni skuli sett af stað til þess að innleiða starfsgetumat í stað örorkumats.

31.08.2016 | Umsagnir

Fyrsta fasteign: betri leiðir í boði

Með frumvarpi um stuðning til kaupa á fyrstu íbúð áforma stjórnvöld að styðja einstaklinga sem eru að kaupa sína fyrstu íbúð. Viðskiptaráð tekur undir markmið frumvarpsins en telur að árangursríkari leiðir standi til boða.

25.08.2016 | Umsagnir

Hærri fæðingarorlofsgreiðslur væru framfaraskref

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til velferðarráðuneytisins vegna draga að frumvarpi um breytingu á lögum um fæðingar- og foreldraorlof. Með frumvarpinu er annars vegar lagt til að fæðingarorlof foreldra verði lengt og hins vegar að mánaðarleg hámarksgreiðsla úr fæðingarorlofssjóði verði hækkuð. Að mati Viðskiptaráðs er hækkun hámarksgreiðslu til foreldra í fæðingarorlofi til mikilla bóta en samræma ætti skerðingarhlutföll fyrir ólíka tekjuhópa. Ráðið leggst hins vegar gegn lengingu fæðingarorlofs úr níu mánuðum í tólf.

27.07.2016 | Umsagnir

Ófjármagnaðar breytingar í frumvarpi um almannatryggingar

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til velferðarráðuneytisins um drög að frumvarpi til breytinga á lögum um almannatryggingar. Viðskiptaráð styður breytingar frumvarpsins en gagnrýnir þó að fjármögnun breytinganna liggi ekki fyrir. Hvetur ráðið til þess að breytingarnar verði fjármagnaðar með niðurskurði opinberra útgjalda í stað hækkun tryggingagjalds.

23.05.2016 | Umsagnir

Óútfyllt ávísun í sjúkrahúsaþjónustu

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um fjárlagastefnu og -áætlun til ársins 2021. Ráðið fagnar framlagningu áætlunarinnar og telur hana styrkja bæði hagstjórn og fjármálastjórn hins opinbera. Að því sögðu skortir aðhald þegar kemur að opinberum útgjöldum - sérstaklega hvað varðar sjúkrahúsaþjónustu. 

18.05.2016 | Umsagnir

Bætt þjónusta við erlenda sérfræðinga mjög til bóta

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til allsherjar- og menntamálanefndar um frumvarp til laga um útlendinga. Ráðið telur breytingarnar sem frumvarpið kveður á um vera til mjög bóta. Samkeppni um erlenda sérfræðinga takmarkast ekki við landamæri og því er mikilvægt að bæta stöðu þeirra hér á landi.

03.03.2016 | Umsagnir

Mikilvægt að virkja atvinnuleitendur

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til velferðarnefndar um frumvarp til breytinga á lögum um félagsþjónustu sveitarfélaga. Í frumvarpinu er lagt til að sveitarfélögum verði heimilað að setja í reglur sínar skilyrði um virkni þeirra sem eru vinnufærir en fá fjárhagsaðstoð. Viðskiptaráð styður frumvarpið og telur eðlilegt að slíkur áskilnaður sé lögfestur.

23.02.2016 | Umsagnir

Embætti umboðsmann aldraðra óþarft

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn vegna þingsályktunartillögu um embætti umboðsmanns aldraðra. Viðskiptaráð leggst gegn frekari fjölgun ríkisstofnana og telur að frekar ætti að fækka þeim. Ennfremur telur ráðið óeðlilegt að stjórnvöld sinni hagsmunagæslu fyrir afmarkaða þjóðfélagshópa líkt og tillagan felur í sér. Viðskiptaráð leggur því til að þingsályktunartillagan nái ekki fram að ganga.