Umsagnir

Á hverju ári veitir Viðskiptaráð Íslands umsagnir um tugi lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna sem lögð eru fram á Alþingi. Í flestum tilfellum er um að ræða frumvörp sem varða viðskiptalífið með beinum eða óbeinum hætti. Starfsmenn Viðskiptaráðs eru einnig reglulega boðaðir á fundi með þingnefndum til að fjalla um afstöðu ráðsins til ýmissa mála. Umsjón með gerð umsagna er í höndum Mörtu Guðrúnar Blöndal, lögfræðings Viðskiptaráðs.

Sjá feril þingmála á Alþingi
Undirbúningur

Undirbúningur lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna

Viðskiptaráð kemur beint og óbeint með tillögur að lagafrumvörpum og þingsályktunartillögum. Með sama hætti kemur ráðið að mótun lagafrumvarpa með setu í vinnuhópum, umsögnum um frumvarpsdrög og almennu málefnastarfi. Þrír málefnahópar er starfræktir innan Viðskiptaráðs og veita þeir ráðinu leiðsögn um í hvaða málum er vert að beita sér og með hvaða hætti. Lesa má nánar um málefnahópa ráðsins hér.

Aðildarfélagar geta komið með ábendingar varðandi einstök frumvörp eða þingsályktunartillögur með því að senda lögfræðingi ráðsins tölvupóst

Þingmál

Lagafrumvörp og þingsályktunartillögur

Frumvarp til laga er annað hvort stjórnarfrumvarp, flutt af ríkisstjórninni að forgöngu þess ráðherra sem málið heyrir undir, eða þingmannafrumvarp, sem flutt er af einum eða fleiri þingmönnum. Fyrir kemur að frumvörp séu flutt af þingnefnd og geta forsætisnefnd og þingflokkar einnig flutt frumvörp.

Stærstur hluti samþykktra laga á þó rætur að rekja til stjórnarfrumvarpa. Áður en slík frumvörp eru lögð fram eru þau tekin til meðferðar í ríkisstjórn. Samþykki ríkisstjórnar þarf fyrir framlagningu stjórnarfrumvarps (fyrir utan fjárlög, fjáraukalög og lokafjárlög), og er slíkt samþykki að jafnaði með skilyrði um samþykki þingflokka sem eiga aðild að ríkisstjórn.

Ekkert lagafrumvarp má samþykkja fyrr en það hefur verið rætt við þrjár umræður á Alþingi.

Við fyrstu umræðu mælir flutningsmaður fyrir frumvarpinu og almenn umræða um frumvarpið á sér stað.

Með þingsályktunum getur Alþingi einnig lýst stefnu sinni eða ákvörðun án þess að setja lög. Í þingsályktunum felst oft áskorun á ríkisstjórnina um að sjá um framkvæmd verkefnis, undirbúa löggjöf eða rannsaka tiltekið mál. Þingsályktunartillögur eru ræddar við tvær umræður.

Listi yfir lagafrumvörp þessa þings má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Listi yfir þingsályktunartillögur sem lagðar hafa verið fram má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Mál í nefnd

Mál í nefnd

Eftir fyrstu umræðu er frumvarpi eða þingsályktunartillögu vísað til einnar af fastanefndum Alþingis, eftir efni málsins. Fastanefndinar eru átta talsins: allsherjar- og menntamálanefnd, atvinnuveganefnd, efnahags- og viðskiptanefnd, fjárlaganefnd, stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd, umhverfis- og samgöngunefnd, utanríkismálanefnd og velferðarnefnd.

Meginviðfangsefni fastanefnda er að fjalla um þingmál sem til þeirra er vísað, þ.e. frumvörp, þingsályktunartillögur eða skýrslur. Þá hafa nefndirnar jafnframt heimild til að fjalla að eigin frumkvæði um ýmis mál sem nefndarmenn óska eftir að þær fjalli um. Að auki getur nefnd flutt frumvörp og þingsályktunartillögur, ýmist nefndin í heild eða hluti hennar.

Lagafrumvörp og þingsályktunartillögur sem eru í nefnd má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Umsögn

Umsagnir til nefnda

Hver þingnefnd óskar að jafnaði eftir skriflegum athugasemdum hagsmunaaðila og sérfræðinga um þau mál sem hún tekur fyrir. Það er aðallega með þessum hætti sem Viðskiptaráð hefur áhrif á efni þingmála. Viðskiptaráð veitir á hverju ári umsagnir um tugi frumvarpa og þingsályktunartillagna um mál er varða atvinnulífið, bæði eftir ósk nefndar og einnig að eigin frumkvæði.

Öllum er frjálst að senda inn umsagnir um þingmál til nefndanna. Geta félagar því komið sjónarmiðum sínum á framfæri með því að senda inn umsagnir um mál sem varða þeirra hagsmuni. Einnig geta þeir bent Viðskiptaráði á atriði sem betur mættu fara í frumvörpum eða þingsályktunartillögum með því að senda póst á lögfræðing ráðsins.

Leiðbeiningar um ritun umsagna má nálgast hér (vefsvæði Alþingis).

Nefndarfundur

Nefndarfundur

Þegar þingnefnd hefur farið yfir mál sem til hennar er vísað boðar hún hagsmunaaðila og sérfræðinga að jafnaði á fund sinn. Fulltrúar Viðskiptaráðs mæta gjarnan á fundi nefnda Alþingis og gera grein fyrir sjónarmiðum ráðsins í málum er varða aðildarfélaga eða viðskiptalífið í heild.

Fundartíma fastanefnda má nálgast hér.

Aftur til umræðu

Mál aftur til umræðu á Alþingi

Eftir að þingnefnd hefur fjallað um mál skilar hún nefndaráliti og eftir atvikum breytingartillögum. Fer málið í kjölfarið aftur til umræðu á Alþingi. Við aðra umræðu eru einstakar greinar frumvarpsins ræddar og að lokum greidd atkvæði um þær og breytingartillögur sem kunna að hafa komið fram. Heimilt er að vísa frumvarpinu aftur til nefndar milli annarrar og þriðju umræðu, en það er sjaldnast gert. Lokaafgreiðsla lagafrumvarps fer fram við þriðju umræðu. Þá er rætt um frumvarpið, atkvæði greidd um mögulegar breytingartillögur og um frumvarpið í heild.

Lög / Þingsályktun

Lög eða þingsályktun

Afdrif lagafrumvarps geta orðið þau að það sé fellt, og má þá ekki leggja aftur fram sama frumvarp á því þingi. Einnig kann sú staða að koma upp að frumvarp verði ekki útrætt, eða það er samþykkt.

Sé frumvarp samþykkt er það sent ríkisstjórn sem lög frá Alþingi. Lögin taka þó ekki gildi fyrr en þau hafa verið undirrituð af forseta Íslands og ráðherra og birt í A-deild Stjórnartíðinda.

Þingsályktanir öðlast gildi þegar þær hafa verið samþykktar af Alþingi eftir tvær umræður. Ekki þarf undirritun forseta til að þingsályktanir taki gildi.

Undirbúningur lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna
Lagafrumvarp eða þingsályktunartillaga er lögð fram á Alþingi
Eftir fyrstu umræðu er frumvarpi eða þingsályktunartillögu vísað til þingnefndar
Þingnefnd óskar eftir skriflegum athugasemdum hagsmunaaðila og sérfræðinga
Þingnefnd boðar hagsmunaaðila og sérfræðinga á fund sinn og skilar nefndaráliti
Málið fer aftur til umræðu á Alþingi en heimilt er að vísa frumvapi aftur til nefndar á milli annarrar og þriðju umræðu

Sía eftir viðfangsefni

16.08.2017 | Umsagnir

Ísland eina EES landið með einkarétt ríkis á póstþjónustu

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins um drög að frumvarpi um póstþjónustu. Með frumvarpsdrögunum er lagt til að einkaréttur ríkisins á sviði póstþjónustu verði lagður niður og opnað verði fyrir samkeppni á póstmarkaði. Viðskiptaráð fagnar þessu skrefi og tekur heilshugar undir meginefni frumvarpsins. Ísland er eina landið innan EES sem ekki hefur afnumið framangreindan einkarétt og því tímabært að skrefið sé loks stigið til fulls.

25.04.2017 | Umsagnir

Mælanleg markmið mikilvæg í ljósi útgjaldaaukningar

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um tillögu til þingsályktunar um fjármálaáætlun fyrir árin 2018-2022. Ráðið er hlynnt því að mótuð sé fjármálaáætlun til fimm ára í senn. Áætlunin eykur aga og yfirsýn í opinberum fjármálum og styrkir langtímahugsun í opinberum rekstri. Fyrri hluti umsagnarinnar fjallar um áformaðar breytingar á virðisaukaskatti. Seinni hlutinn fjallar um útgjaldaáætlun tillögunnar.

24.04.2017 | Umsagnir

Hagræði fólgið í rafrænni fyrirtækjaskrá

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis vegna frumvarps um rafræna fyrirtækjaskrá sem gera mun einstaklingum og lögaðilum kleift að skrá félög með rafrænum hætti. Augljós ávinningur er til staðar fyrir atvinnulífið og jafnframt skilar hún aukinni skilvirkni innan stjórnsýslunnar. Leggur Viðskiptaráð til að frumvarpið nái fram að ganga.

22.03.2017 | Umsagnir

Einföldun regluverks fagnaðarefni

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis vegna frumvarps sem miðar að því að einfalda regluverk atvinnulífsins. Breytingarnar einfalda lagaum­hverfi vegna stofnunar, skráningar og starfrækslu fyrirtækja. Einnig eru lagðar til breytingar sem er ætlað að sporna við misnotkun á félagaforminu. Viðskiptaráð tekur í meginatriðum undir markmið frumvarpsins.

20.03.2017 | Umsagnir

Forvarnir ákjósanlegri en frelsisskerðing

Viðskiptaráð hefur skilað umsögn vegna breytinga á lögum um verslun með áfengi og tóbak. Með tillögunni er lagt til að einkaleyfi ÁTVR á smásölu áfengis verði aflagt og smásala áfengis verði að ákveðnu marki frjáls. Jafnframt er lagt til að heimilt verði að auglýsa áfengi með nánar tilgreindum takmörkunum. Viðskiptaráð leggur til að frumvarpið nái fram að ganga.

03.03.2017 | Umsagnir

Þingsályktunartillaga um sölu ríkiseigna jákvætt skref

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um þingsályktunartillögu um sölu ríkiseigna, lækkun skulda ríkissjóðs og fjárfestingu í innviðum. Viðskiptaráð fagnar tillögunni og tekur undir með flutningsmönnum hennar að nauðsynlegt sé að hafa heildaryfirsýn yfir eignir ríkisins. Slík heildarsýn er til þess fallin að stuðla að bættri og upplýstari umræðu um sölu ríkiseigna.


02.03.2017 | Umsagnir

Er fjármálastefna stjórnvalda byggð á sandi?

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um fjármálastefnu til áranna 2017-2022. Ráðið gerir athugasemdir við áætluð afkomumarkmið, þá sér í lagi vegna þeirra forsendna sem stefnan byggir á. Stefnan segir til um að hagvöxtur verði mikill, verðbólga lág og gengi í krónu haldist stöðugt. Þá gerir stefnan ekki ráð fyrir þeirri framúrkeyrslu sem gera má ráð fyrir að verði á ríkisreikningi miðað við fjárlög undanfarinna ára.

16.12.2016 | Umsagnir

Fjárlög 2017: of lítið aðhald

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um fjárlög ársins 2017. Ráðið gerir athugasemdir við þá stefnu sem mörkuð er í fjárlögunum. Áætlaður afgangur af rekstri ríkissjóðs of lítill og niðurgreiðsla skulda of hæg. Þá eru útgjöld til umdeildari málaflokka of mikil að mati ráðsins. Ráðið hvetur Alþingi til að draga úr útgjöldum í frumvarpinu og nýta aukinn rekstrarafgang til niðurgreiðslu skulda. Þannig geta stjórnvöld unnið gegn ofþenslu og búið í haginn fyrir næstu niðursveiflu.

29.11.2016 | Umsagnir

Rafrænar þinglýsingar: Seinlegt kerfi í nútímalegt horf

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til innanríkisráðuneytisins vegna breytinga á þinglýsingarlögum. Með drögunum er lagður grundvöllur að rafrænum þinglýsingum skjala en nái frumvarpsdrögin fram að ganga verður mögulegt að þinglýsa öllum skjölum rafrænt. Viðskiptaráð fagnar því að loks standi til að færa þinglýsingar í nútímalegt horf hér á landi og tekur ráðið undir með ráðuneytinu að brýnt sé að breyta formlegu og stundum seinvirku kerfi yfir í hraðvirka og notendavæna rafræna þjónustu.

21.09.2016 | Umsagnir

Jákvæðar en ófjármagnaðar breytingar í frumvarpi um almannatryggingar

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til velferðarnefndar um frumvarp til breytinga á lögum um almannatryggingar. Viðskiptaráð styður að mestu leyti breytingar frumvarpsins. Ráðið gagnrýnir þó að fjármögnun breytinganna liggi ekki fyrir og að ekki sé kveðið á um að samstarfsverkefni skuli sett af stað til þess að innleiða starfsgetumat í stað örorkumats.