Umsagnir

Á hverju ári veitir Viðskiptaráð Íslands umsagnir um tugi lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna sem lögð eru fram á Alþingi. Í flestum tilfellum er um að ræða frumvörp sem varða viðskiptalífið með beinum eða óbeinum hætti. Starfsmenn Viðskiptaráðs eru einnig reglulega boðaðir á fundi með þingnefndum til að fjalla um afstöðu ráðsins til ýmissa mála. Umsjón með gerð umsagna er í höndum Gunnars Dofra Ólafssonar, lögfræðings Viðskiptaráðs.

Sjá feril þingmála á Alþingi
Undirbúningur

Undirbúningur lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna

Viðskiptaráð kemur beint og óbeint með tillögur að lagafrumvörpum og þingsályktunartillögum. Með sama hætti kemur ráðið að mótun lagafrumvarpa með setu í vinnuhópum, umsögnum um frumvarpsdrög og almennu málefnastarfi. Þrír málefnahópar er starfræktir innan Viðskiptaráðs og veita þeir ráðinu leiðsögn um í hvaða málum er vert að beita sér og með hvaða hætti. Lesa má nánar um málefnahópa ráðsins hér.

Aðildarfélagar geta komið með ábendingar varðandi einstök frumvörp eða þingsályktunartillögur með því að senda lögfræðingi ráðsins tölvupóst

Þingmál

Lagafrumvörp og þingsályktunartillögur

Frumvarp til laga er annað hvort stjórnarfrumvarp, flutt af ríkisstjórninni að forgöngu þess ráðherra sem málið heyrir undir, eða þingmannafrumvarp, sem flutt er af einum eða fleiri þingmönnum. Fyrir kemur að frumvörp séu flutt af þingnefnd og geta forsætisnefnd og þingflokkar einnig flutt frumvörp.

Stærstur hluti samþykktra laga á þó rætur að rekja til stjórnarfrumvarpa. Áður en slík frumvörp eru lögð fram eru þau tekin til meðferðar í ríkisstjórn. Samþykki ríkisstjórnar þarf fyrir framlagningu stjórnarfrumvarps (fyrir utan fjárlög, fjáraukalög og lokafjárlög), og er slíkt samþykki að jafnaði með skilyrði um samþykki þingflokka sem eiga aðild að ríkisstjórn.

Ekkert lagafrumvarp má samþykkja fyrr en það hefur verið rætt við þrjár umræður á Alþingi.

Við fyrstu umræðu mælir flutningsmaður fyrir frumvarpinu og almenn umræða um frumvarpið á sér stað.

Með þingsályktunum getur Alþingi einnig lýst stefnu sinni eða ákvörðun án þess að setja lög. Í þingsályktunum felst oft áskorun á ríkisstjórnina um að sjá um framkvæmd verkefnis, undirbúa löggjöf eða rannsaka tiltekið mál. Þingsályktunartillögur eru ræddar við tvær umræður.

Listi yfir lagafrumvörp þessa þings má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Listi yfir þingsályktunartillögur sem lagðar hafa verið fram má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Mál í nefnd

Mál í nefnd

Eftir fyrstu umræðu er frumvarpi eða þingsályktunartillögu vísað til einnar af fastanefndum Alþingis, eftir efni málsins. Fastanefndinar eru átta talsins: allsherjar- og menntamálanefnd, atvinnuveganefnd, efnahags- og viðskiptanefnd, fjárlaganefnd, stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd, umhverfis- og samgöngunefnd, utanríkismálanefnd og velferðarnefnd.

Meginviðfangsefni fastanefnda er að fjalla um þingmál sem til þeirra er vísað, þ.e. frumvörp, þingsályktunartillögur eða skýrslur. Þá hafa nefndirnar jafnframt heimild til að fjalla að eigin frumkvæði um ýmis mál sem nefndarmenn óska eftir að þær fjalli um. Að auki getur nefnd flutt frumvörp og þingsályktunartillögur, ýmist nefndin í heild eða hluti hennar.

Lagafrumvörp og þingsályktunartillögur sem eru í nefnd má nálgast hér á vefsíðu Alþingis.

Umsögn

Umsagnir til nefnda

Hver þingnefnd óskar að jafnaði eftir skriflegum athugasemdum hagsmunaaðila og sérfræðinga um þau mál sem hún tekur fyrir. Það er aðallega með þessum hætti sem Viðskiptaráð hefur áhrif á efni þingmála. Viðskiptaráð veitir á hverju ári umsagnir um tugi frumvarpa og þingsályktunartillagna um mál er varða atvinnulífið, bæði eftir ósk nefndar og einnig að eigin frumkvæði.

Öllum er frjálst að senda inn umsagnir um þingmál til nefndanna. Geta félagar því komið sjónarmiðum sínum á framfæri með því að senda inn umsagnir um mál sem varða þeirra hagsmuni. Einnig geta þeir bent Viðskiptaráði á atriði sem betur mættu fara í frumvörpum eða þingsályktunartillögum með því að senda póst á lögfræðing ráðsins.

Leiðbeiningar um ritun umsagna má nálgast hér (vefsvæði Alþingis).

Nefndarfundur

Nefndarfundur

Þegar þingnefnd hefur farið yfir mál sem til hennar er vísað boðar hún hagsmunaaðila og sérfræðinga að jafnaði á fund sinn. Fulltrúar Viðskiptaráðs mæta gjarnan á fundi nefnda Alþingis og gera grein fyrir sjónarmiðum ráðsins í málum er varða aðildarfélaga eða viðskiptalífið í heild.

Fundartíma fastanefnda má nálgast hér.

Aftur til umræðu

Mál aftur til umræðu á Alþingi

Eftir að þingnefnd hefur fjallað um mál skilar hún nefndaráliti og eftir atvikum breytingartillögum. Fer málið í kjölfarið aftur til umræðu á Alþingi. Við aðra umræðu eru einstakar greinar frumvarpsins ræddar og að lokum greidd atkvæði um þær og breytingartillögur sem kunna að hafa komið fram. Heimilt er að vísa frumvarpinu aftur til nefndar milli annarrar og þriðju umræðu, en það er sjaldnast gert. Lokaafgreiðsla lagafrumvarps fer fram við þriðju umræðu. Þá er rætt um frumvarpið, atkvæði greidd um mögulegar breytingartillögur og um frumvarpið í heild.

Lög / Þingsályktun

Lög eða þingsályktun

Afdrif lagafrumvarps geta orðið þau að það sé fellt, og má þá ekki leggja aftur fram sama frumvarp á því þingi. Einnig kann sú staða að koma upp að frumvarp verði ekki útrætt, eða það er samþykkt.

Sé frumvarp samþykkt er það sent ríkisstjórn sem lög frá Alþingi. Lögin taka þó ekki gildi fyrr en þau hafa verið undirrituð af forseta Íslands og ráðherra og birt í A-deild Stjórnartíðinda.

Þingsályktanir öðlast gildi þegar þær hafa verið samþykktar af Alþingi eftir tvær umræður. Ekki þarf undirritun forseta til að þingsályktanir taki gildi.

Undirbúningur lagafrumvarpa og þingsályktunartillagna
Lagafrumvarp eða þingsályktunartillaga er lögð fram á Alþingi
Eftir fyrstu umræðu er frumvarpi eða þingsályktunartillögu vísað til þingnefndar
Þingnefnd óskar eftir skriflegum athugasemdum hagsmunaaðila og sérfræðinga
Þingnefnd boðar hagsmunaaðila og sérfræðinga á fund sinn og skilar nefndaráliti
Málið fer aftur til umræðu á Alþingi en heimilt er að vísa frumvapi aftur til nefndar á milli annarrar og þriðju umræðu

24.05.2016 | Umsagnir

Breytingar á lögum um virðisaukaskatt til bóta

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til atvinnuveganefndar um frumvarp til breytingar á lögum um virðisaukaskatt. Frumvarpi þessu er ætlað að minnka álag á skattyfirvöld og draga úr reglubyrði smærri aðila með aukna skilvirkni fyrir augum. Viðskiptaráð telur frumvarpið mjög til bóta og vel til þess fallið að ná fram markmiðum sínum.

18.05.2016 | Umsagnir

Bætt þjónusta við erlenda sérfræðinga mjög til bóta

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til allsherjar- og menntamálanefndar um frumvarp til laga um útlendinga. Ráðið telur breytingarnar sem frumvarpið kveður á um vera til mjög bóta. Samkeppni um erlenda sérfræðinga takmarkast ekki við landamæri og því er mikilvægt að bæta stöðu þeirra hér á landi.

01.04.2016 | Umsagnir

Lögverndun leiðsögumanna skaðleg

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til atvinnuveganefndar um frumvarp til laga um leiðsögumenn. Með frumvarpinu er lagt til að starfsheitið leiðsögumaður ferðamanna verði lögverndað. Ráðið leggst gegn því að frumvarpið nái fram að ganga.

26.02.2016 | Umsagnir

Frumvarpi um vátryggingastarfsemi ábótavant

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til efnahags- og viðskiptanefndar um frumvarp til nýrra laga um vátryggingastarfsemi. Viðskiptaráð telur að ekki eigi að innleiða regluverk hérlendis með meira íþyngjandi hætti en nauðsyn krefur til að uppfylla alþjóðlegar skuldbindingar Íslands nema að baki því sé fullnægjandi rökstuðningur.

17.02.2016 | Umsagnir

Einföldun regluverks enn ábótavant í frumvarpi um gististaði

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um frumvarp um breytingu á lögum um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald. Viðskiptaráð telur margt það sem fram kemur í frumvarpinu vera mjög til bóta. Má þar helst nefna einföldun regluverks með því að aflétta leyfisskyldu í tilteknum flokkum og gera rekstrarleyfi ótímabundin. Ráðið gerir þó athugasemdir við ákveðna hluta frumvarpsins.

16.02.2016 | Umsagnir

Frumvarp um ársreikninga að mestu til bóta

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til efnahags- og viðskiptanefndar um frumvarp til laga um ársreikninga. Viðskiptaráð telur margt það sem fram kemur í frumvarpinu vera til bóta. Ber þar helst að nefna einföldun regluverks gagnvart smærri fyrirtækjum. Ráðið gerir þó athugasemdir við ákveðna hluta frumvarpsins.

15.02.2016 | Umsagnir

Viðskiptaráð styður afnám einokunar á smásölu áfengis

Viðskiptaráð hefur skilað umsögn vegna breytinga á lögum um verslun með áfengi og tóbak. Viðskiptaráð leggur til að frumvarpið nái fram að ganga og að einkaleyfi ÁTVR á smásölu áfengis verði aflagt og smásala áfengis verði að ákveðnu marki frjáls. Ráðið telur forvarnir ákjósanlegri leið til að draga úr misnotkun á áfengi en frelsisskerðing. Því til viðbótar bendir ráðið á að breytingin ætti að hafa óveruleg áhrif á afkomu ríkissjóðs.

22.01.2016 | Umsagnir

Afnám samkeppnismats óskynsamlegt

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til fjármála- og efnahagsráðuneytisins vegna draga að frumvarpi til laga um opinber innkaup. Ráðið gerir alvarlegar athugasemdir við afnám svokallaðs samkeppnismats við framkvæmd útboða í gegnum miðlægar innkaupastofnanir í öðrum ríkjum. Að mati ráðsins er brýnt að halda inni ákvæði um að samkeppnismat fari fram og að slíkt mat verði rýnt af Samkeppniseftirlitinu hverju sinni. Telur ráðið að samkeppnismat sé forsenda þess að innkaupastefna hins opinbera taki tillit til heildaráhrifa útboðs í gegnum miðlæga innkaupastofnun á markaði og afkomu hins opinbera.

19.01.2016 | Umsagnir

Beinn fjárhagsstuðningur fremur en hækkun húsnæðisbóta

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til velferðarnefndar Alþingis vegna frumvarps til laga um húsnæðisbætur. Viðskiptaráð hvetur stjórnvöld til að hverfa frá núverandi áformum um hækkun húsnæðisbóta. Þess í stað telur ráðið að draga ætti úr slíkum stuðningi og taka fremur upp beinan fjárhagsstuðning sem einskorðast við efnaminni fjölskyldur.

19.01.2016 | Umsagnir

Fjölgun stuðningskerfa ekki til bóta

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn til velferðarnefndar Alþingis vegna frumvarps til laga um almennar íbúðir. Viðskiptaráð leggst gegn því að frumvarpið nái fram að ganga. Telur ráðið líklegt að auknir opinberir styrkir til nýbygginga og kaupa á húsnæði muni leiða til hækkunar á fasteignaverði og leigu sem skerðir hag þeirra sem eru kaupendur að íbúðum eða leigja á almennum markaði utan félagslega kerfisins. Jafnframt leggur ráðið til að Íbúðalánasjóður hætti alfarið nýjum lánveitingum og starfsemi og unnið verði að niðurlagningu stofnunarinnar.