Viðskiptaráð Íslands

Kosningaáttavitinn: afstaða framboða misjöfn

Afstaða stjórnmálaflokkanna til efnahagsmála er misjöfn. Þetta kemur fram í nýjum kosningaáttavita Viðskiptaráðs, sem kom út í dag vegna komandi alþingiskosninga. Áttavitinn varpar ljósi á stefnu stjórnmálaframboða út frá tveimur þáttum: efnahagslegu frelsi og skýrleika stefnu. Myndrænt lítur niðurstaðan svona út:

Til að kortleggja stefnu framboðanna sendi Viðskiptaráð spurningakönnun til allra framboða á landsvísu. [1] Könnunin innihélt sextíu fullyrðingar. Fimm svarmöguleikar voru við hverri fullyrðingu; mjög fylgjandi, frekar fylgjandi, hlutlaus, frekar andvíg og mjög andvíg. Jafnframt gafst framboðunum færi á að láta skýringu fylgja hverju svari.

Fyrir hverja fullyrðingu fengu framboðin svo einkunn á bilinu -1 til +1 stig, út frá því hvort afstaðan auki eða dragi úr efnahagslegu frelsi. Þannig var hægt að fá stig á bilinu -60 til +60 á þann mælikvarða. Heildarstigafjöldi ræður því hvar flokkarnir raðast á lárétta ásinn, sem mælir efnahagslegt frelsi.

Skýrleiki stefnu flokkanna var síðan metinn út frá því hversu skýra afstöðu þeir tóku gagnvart þeim fullyrðingum sem fyrir þá voru lagðir. Stigin gátu verið frá 0 og upp í 60; 0 stig ef framboðið var alveg hlutlaust og 60 stig ef það tók afdráttarlausa afstöðu gagnvart öllum fullyrðingum.

Ólík afstaða til málefna

Á eftirfarandi myndum má sjá afstöðu framboðanna í sjö málaflokkum, en þeir eru skattar, útgjöld, sala ríkiseigna, stofnanaskipulag, atvinnuvegir, regluverk og grunnstoðir.

Efnisrík umræða um efnahagsmál

Kosningaáttavitinn og kosningafundurinn eru efnisleg framlög Viðskiptaráðs í kosningabaráttuna fyrir komandi alþingiskosningar. Markmið ráðsins með hvoru tveggja er að varpa skýrara ljósi á stefnu framboðanna í efnahagsmálum og stuðla að upplýstri og efnisríkri umræðu um þau.

Niðurstöður kosningaáttavitans voru kynntar í morgun á kosningafundi í Hörpu. Samhliða eru þær nú birtar hér á vef ráðsins. Meðfylgjandi töflureiknis-skjal sýnir afstöðu og skýringar allra framboða gagnvart öllum 60 fullyrðingum sem lögð voru fyrir þau.

Ráðið þakkar þeim framboðum sem skiluðu inn svörum kærlega fyrir þátttökuna og óskar frambjóðendum góðs gengis á þeim lokaspretti baráttunnar sem fram undan er.

---

Ítarefni

Kosningaáttavitinn - svör og útreikningar (Excel-skjal)

---

Tilvísanir

[1] Sósíalistaflokkur Íslands svaraði ekki spurningum Viðskiptaráðs og er því ekki á kosningaáttavita ráðsins.

---

Breytingar

Uppfært 13. nóv kl. 14.15: Svör frá Viðreisn uppfærð:
(#36) Leyfa ætti auglýsingar á áfengi í innlendum miðlum - úr frekar andvíg yfir í frekar fylgjandi
(#38) Rýmka ætti reglur í kringum kaupaukagreiðslur á fjármálamarkaði - úr frekar andvíg yfir í hlutlaus

Uppfært 14. nóv kl 09:15: Svar frá Miðflokki uppfært:
(#1) Afnema ætti tolla á innflutt matvæli - úr mjög fylgjandi yfir í mjög andvíg

Tengt efni

Kosningaáttaviti Viðskiptaráðs: hvar standa framboðin í borginni?

Afstaða framboða til sveitarstjórnar í Reykjavíkurborg til lykilmála er misjöfn. Þetta kemur fram í nýjum kosningaáttavita Viðskiptaráðs sem kom út í …
29. apríl 2026

Hvar slær hjarta kjósenda?

Af svörum þátttakenda að dæma er augljóst ákall um aðhald í skatta- og gjaldahækkunum, áherslubreytingar í menntamálum og niðurskurð í efstu lögum …
15. maí 2026

Að loknum fyrsta leikhluta

„Fyrir ríkisstjórn sem vill stuðla að sem mestum jákvæðum efnahagslegum áhrifum eru mörg tækifæri á sjóndeildarhringnum. Sala á fleiri …
14. ágúst 2025
María Guðjónsdóttir, lögfræðingur Viðskiptaráðs

Látum ekki fáa hindra framfarir

Afstaða stjórnmálaflokka til efnahagsmála í kosningaáttavita Viðskiptaráðs gefur tilefni til bjartsýni varðandi nokkur þjóðþrifamál sem mikill …
21. nóvember 2024

Líflegar umræður á Kosningafundi Viðskiptaráðs

Viðskiptaráð efndi til kosningafundar sem fram fór í dag í Hörpu. Líflegar umræður sköpuðust á fundinum en forystufólk stjórnmálaflokkanna ræddi þar …
13. nóvember 2024

Kosningapróf Viðskiptaráðs: hvar stendur þú?

Viðskiptaráð hefur gefið út kosningapróf þar sem kjósendur geta séð hvaða framboði þeir standa næst í efnahagsmálum. Prófið samanstendur af 60 …
21. nóvember 2024