Viðskiptaráð Íslands

Á ríkið að selja ilmvötn og sælgæti?

Íslenska ríkið rekur í gegnum Fríhöfnina ehf. eina umsvifamestu smásölu landsins. Verslunin nýtur opinberrar meðgjafar vegna undan-þágu frá tollum og virðisaukaskatti.

Í gegnum þennan aðstöðumun hefur fríhafnarverslun ríkisins náð til sín verulegri markaðshlutdeild á innlendum smásölumarkaði, allt að þriðjungi í stórum vöruflokkum.

Skoðunina má lesa hér

Í skoðuninni er farið yfir yfir stöðu þessara mála. Þar kemur eftirfarandi fram:

  • Fríhafnarverslanir fyrir komufarþega heyra til undantekningar í heiminum þar sem þær eru taldar vera í beinni samkeppni við innlenda smásölu
  • Íslenska ríkið hefur 32-35% markaðshlutdeild í verslun með snyrtivörur og erlent sælgæti í gegnum Fríhöfnina ehf.
  • Allt að 38% verðmunur getur verið á vörukostnaði Fríhafnarinnar ehf. og annarra íslenskra smásöluaðila
  • Netverslun Fríhafnarinnar ehf. gengur í berhögg við fyrirmæli stjórnvalda um að verslun í fríhöfn eigi að einskorðast við vörur til eigin nota
  • Þrátt fyrir að njóta ríkulegrar meðgjafar er arðsemi Fríhafnarinnar lág, sem bendir til að ríkið sé óhentugur rekstraraðili fyrir smásöluverslun

Skoðunina má lesa hér

Viðskiptaráð leggur fram tillögur í skoðuninni sem myndu draga úr samkeppni ríkisins við einkaaðila á smásölumarkaði og auka veltu í innlendri verslun.

Slík áhrif myndu veita stjórnvöldum svigrúm til að draga úr álagningu neysluskatta og smásölum svigrúm til að draga úr álagningu vegna aukinnar veltu. Afleiðingin væri lægra verðlag og aukinn kaupmáttur neytenda hérlendis.

Tengt efni

Staða RÚV einsdæmi á Norðurlöndum

Rekstrarumhverfi einkarekinna fjölmiðla á Íslandi hefur um árabil einkennst af verulegum skekkjum, þar sem Ríkisútvarpið nýtur bæði opinberra framlaga …
26. september 2025

Fíllinn í fjölmiðlastofu Þórðar Snæs

Ragnar Sigurður Kristjánsson, hagfræðingur á málefnasviði Viðskiptaráðs, svarar gagnrýni Þórðar Snæs Júlíussonar á úttekt þess um íslenska …
10. mars 2025

Ríkisstofnanir og markaðurinn

Í haust kynnir Viðskiptaráð skýrslu um samkeppni ríkisstofnana við einkaaðila í hinum ýmsum greinum atvinnulífsins. Ríkisstofnunun hefur ekki bara …
3. september 2005

Skoða þarf fleiri hliðar á samkeppnisumhverfi íslenskra fjölmiðla

Umsögn Viðskiptaráðs um frumvarp til laga um breytingar á lögum um Ríkisútvarpið.
16. febrúar 2022

Dregið úr opinberri samkeppni við innlenda smásala

Viðskiptaráð fagnar áformum fjármála- og efnahagsráðherra um að girða fyrir pöntunarþjónustu Fríhafnarinnar ehf. Samkvæmt nýju frumvarpi verður …
7. apríl 2016

Eignaumsýslufélag ríkisins - taka tvö

Frumvarp til laga um eignaumsýslufélag ríkisins hefur verið lagt fram öðru sinni og hefur efnahags- og skattanefnd þegar tekið það til meðferðar. …