Fjárlagafrumvarpið 2012 - sagan endalausa

Í síðustu viku kynnti fjármálaráðherra frumvarp til fjárlaga fyrir árið 2012. Þar kennir ýmissa grasa, en áfram kveður við sama tón og undanfarin þrjú ár, skattahækkanir á fjölskyldur og fyrirtæki.

Helstu hækkanir skatta og gjalda í frumvarpinu eru þessar:

• Helmingur af 4% viðbótarlífeyrissparnaði verður skattlagður sem tekjur
• Tekið verður upp nýtt þrep í auðlegðarskatti, lagt á hreina eign yfir hærri mörkum en nú er og skatturinn verður framlengdur út árið 2015. Þetta er á skjön við gefin fyrirheit stjórnvalda um að skatturinn yrði tímabundinn til þriggja ára
• Fjárhæðarmörk tekjuskattsþrepa verða aðeins hækkuð um 3,5% í stað hækkunar í samræmi við launavísitölu um 6,2%, sem felur í sér tekjuskattshækkun fyrir þá sem hafa tekjur sem falla í 2. og 3. skattþrep
• Áfengis- og tóbaksgjald hækkar um 5,1%
• Kolefnisgjald á gas- og díselolíu, bensín o.fl. hækkar um 33% og lög um umhverfis- og auðlindaskatta verða gerð ótímabundin
• Olíu- og kílómetragjald hækkar í takt við kolefnisgjald, þ.e. um 33%
• Sérstakt bensíngjald hækkar um 5,1%
• Almennt bensíngjald hækkar í takt við kolefnisgjaldið, þ.e. um 33%
• Tekið verður upp gjald á steinolíu
• Útvarpsgjald til RÚV og gjald í Framkvæmdasjóð eldri borgara hækka
• Sérstakt 10,5% fjársýslugjald verður lagt á heildarlaun banka, vátryggingarfyrirtækja og lífeyrissjóða

Þessar breytingar bætast við ríflega 100 hækkanir á sköttum fyrirtækja og einstaklinga sem innleiddar hafa verið síðustu þrjú árin, en aðgengilegt yfirlit yfir þær helstu má nálgast hér. Ítrekað hefur verið fjallað um skaðleg áhrif af skattastefnu stjórnvalda á undanförnum árum, en eins og við er að búast hefur skattalegt umhverfi verulega áhrif á hegðun fólks og starfsemi fyrirtækja. Má þar m.a. nefna að:

• Tíu erlend fyrirtæki lögðu niður starfsemi sína hérlendis 2010
• Árið 2010 fjölgaði erfðafjárskýrslum vegna fyrirframgreidds arfs úr 275 í 528
• Um 8.000 færri bílar óku um Hvalfjarðargöngin á sumarmánuðum þessa árs en í fyrra
• Íslensk fyrirtæki hafa þurft að standa skil á 4 milljarða auknum fjármagnskostnaði síðustu tveimur árum vegna nýs afdráttaskattar sem leggja átti á erlenda lánadrottna
• Eldri borgarar taka í síauknum mæli út peninga og setja í bankahólf
• Mesti samdráttur í umferð um Hringveginn frá árinu 1975 varð nú í ár
• Framleiðsla heimabruggs hefur aukist til muna skv. lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu
• Arðgreiðslur frá erlendum félögum til íslenskra móðurfélaga hafa skilað sér illa til landsins
• Actavis flutti af landi brott í fyrra
• Erlendir skattasérfræðingar ráðleggja fyrirtækjum frá því að hefja starfsemi hér á landi
• Ráðist hefur verið í sérstakt átak til að draga úr svartri atvinnustarfsemi
• Að meðaltali 10 manns flytja af landinu á degi hverjum
• Talsverðar líkur eru á að hagvaxtarþróun verði á skjön við forsendur fjárlaga, annað árið í röð 

Sum þessara dæma eru alvarleg en önnur kannski síður, en þetta eru eingöngu nokkur tilvik skynsamlegrar hegðunar fólks, sem rekur heimili eða fyrirtæki, og er á skjön við það sem er almennt heppilegt fyrir efnahagslega endurreisn. Það safnast hinsvegar þegar saman kemur. Í núverandi stöðu hagkerfisins væri æskilegt að koma á frekari hvötum til framtakssemi, til þátttöku í atvinnurekstri, til fjárfestingar, uppbyggingar, verðmætasköpunar og áframhaldandi búsetu á Íslandi. Í nýju fjárlagafrumvarpi er hinsvegar áfram stefnt í öfuga átt og viðhaldið skattalegum hvötum sem eru óheilbrigðir uppbyggingu og endurreisn hagkerfisins. Að því þurfa þingmenn að huga í meðferð frumvarpsins á næstu vikum.

* Í fréttabréfi Viðskiptaráðs í dag stóð að hækkanir á kolefnisgjaldi, olíugjaldi, kílómetragjaldi og almennu bensíngjaldi væru um 50%, en þar er um rúmlega 30% hækkanir að ræða.