Viðskiptaráð Íslands

Ný lög skapa aukinn verðbólguþrýsting

Alþingi afgreiddi í gær lög um hækkun gjalda á áfengi, tóbaki, olíu og bifreiðum. Í fjárlögum næsta árs var gert fyrir að þessi gjöld myndu alls hækka um 11,5% á næsta ári, en í þessum nýju lögum, sem taka gildi strax, nemur hækkunin 12,5%. Ljóst að lög þessi eru til þess fallin að kynda undir verðbólgu, en hið opinbera ætti einmitt að gera allt sem í sínu valdi stendur til að draga úr verðbólguþrýstingi við núverandi ástand.

Í vístölu neysluverðs er samanlagt vægi þeirra neysluliða sem hækkunin nær til umtalsvert. Löggjöfin mun því valda verðbólguskoti strax við næstu verðlagsmælingu. Tímasetningin er mjög óheppileg, enda fjárhagsstaða heimila og fyrirtækja nú þegar í molum og ekki á það bætandi með hærra vöruverði og meðfylgjandi hækkun verðtryggðra skulda. Auk þess hafa aðgerðir ríkissjóðs slæmt fordæmisgildi gagnvart sveitarfélögum sem að öllum líkindum munu fylgja eftir með hækkun á þjónustu sinni.

Viðskiptaráð hefur ítrekað bent á mikilvægi þess að hið opinbera beiti sér að alefli í baráttunni gegn verðbólgu við núverandi aðstæður. Stjórnvöldum eru tvær leiðir færar í að brúa þann fjárlagahalla sem þau standa frammi fyrir: skera niður útgjöld og hagræða í rekstri eða hækka skatta og alögur. Hækkun gjalda nú, auk hækkunar á tekjuskatti og útsvari sem tilkynnt var um gær, bendir til þess að ríkisstjórnin sé á rangri leið.

Tengt efni

Bensíni hellt á verð­bólgu­bálið

„Það er ódýrt að skella skuldinni á aðra þegar ríkisvaldið keyrir sjálft upp kostnað neytenda með því að hækka neysluskatta með skömmum fyrirvara. …
4. febrúar 2026

Lagaumgjörð um lagareldi styðji við áframhaldandi vöxt

Viðskiptaráð fagnar endurskoðun laga um lagareldi. Skýr og fyrirsjáanleg löggjöf er lykilforsenda áframhaldandi vaxtar greinarinnar, aukinnar …
16. desember 2025

Bakpokinn sem þyngist þegar á brattann sækir

Gunnar Úlfarsson, hagfræðingur Viðskiptaráðs, fjallar um fyrirhugaðar breytingar á bótum almannatrygginga. Í greininni dregur hann fram þann mikla …
12. mars 2025

Hvað er í fjárlagapakkanum?

Fjárlagafrumvarp ársins 2025 var lagt fram á dögunum. Samkvæmt því verða útgjöld ríkissjóðs 1.489 milljarðar króna á næsta ári og aukast um 5,8% á …
27. september 2024

Aukið framboð af íþyngjandi kvöðum

„Auðvitað eiga leikreglur á markaði að vera skýrar og stuðla að jafnræði milli aðila, en þær breytingar sem lagðar eru til með frumvarpinu fela einkum …
22. maí 2024

Lífstílsverðbólga stjórnvalda

Lækning lífstílsvanda stjórnvalda er tiltekt og forgangsröðun í útgjöldum ríkissjóðs, þannig munu fjármunirnir skila sér þangað sem þörfin er mest.
23. október 2023