Bætt framleiðni besta kosningaloforðið

Á föstudaginn fyrir viku voru hagvaxtartölur síðasta árs birtar ásamt annarri endurskoðun á hagvaxtartölum ársins 2011. Opinberar spár lágu á bilinu 2,2%-2,7% fyrir árið 2012. Nýjustu tölur Hagstofunnar hljóta því að vera veruleg vonbrigði en hagvöxtur síðasta árs mældist 1,6% sem er 0,6-1,1 prósentustigum undir spám (30-40% lægri).

Sé litið á upphaflega hagvaxtarspá Alþjóðagjaldeyrissjóðsins árið 2009 er fallið ennþá hærra, en sjóðurinn gerði á þeim tíma ráð fyrir hröðum efnahagsbata. Hefði spá sjóðsins gengið eftir væri landsframleiðsla 87 milljörðum hagstæðari, eða 272 þús. kr. pr. mann, en staðan er í dag eða um 1.795 milljarðar.

Efnahagsbatinn hefur því reynst talsvert hægari en margir gerðu ráð fyrir. Auk þess að hafa veruleg áhrif á lífskjör mun þessi þróun að öllum líkindum hafa áhrif á fjármál ríkissjóðs. Í fjárlögum 2013 var gert ráð fyrir 2,8% hagvexti árið 2012, sem er um 40% hærri en raun varð. Jafnframt var gert ráð fyrir 2,7% hagvexti 2013. Það er því hætt við að ein af grunnforsendum fjárlaga sé brostin og líkur á að áætlun um jákvæðan heildarjöfnuð (án óreglulegra liða) standist ekki sem og að frumjöfnuður verði minni en spáð var.

Ísland er í dag í svipaðri stöðu og árin 2004-2005 horft til landsframleiðslu á mann. Það er því mikilvægt að haldið sé rétt á spöðunum en svo virðist sem jákvæðar hagvaxtartölur ársins 2011 hafi leitt til of mikillar bjartsýni. Hagfelldustu kosningaloforð næstu vikna - fyrir fjölskyldur, fyrirtæki og ríkissjóð - lúta þannig að aðgerðum til að efla hagvöxt og bæta þar með lífskjör með aukinni framleiðni, þ.e. að skapa meiri verðmæti með minni tilkostnaði.

Í nýjustu skýrslu Viðskiptaráðs, Hugmyndahandbók um aukna hagkvæmni, eru settar fram 13 tillögur í þá veru. Vonir Viðskiptaráðs standa til þess að þær geti orðið stjórnmálaflokkunum og öðrum að gagni við mótun hagfelldrar framtíðarsýnar fyrir Ísland.

Haraldur I. Birgisson, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs Íslands