The Icelandic Economy 2026

Viðskiptaráð hefur gefið út skýrsluna The Icelandic Economy. Skýrslan er gefin út bæði á ensku og í íslenskri þýðingu, en í henni er farið yfir íslenskt hagkerfi og stöðu efnahagsmála hérlendis á aðgengilegan hátt. Meðal annars er þar fjallað um þróun helstu skammtímahagvísa, stöðu og horfur í efnahagslífinu, utanríkisviðskipti, verðbólguþróun og gengi gjaldmiðla, auk annarra atriði sem varða efnahagsmál.

Hér fyrir neðan má lesa stutt brot úr hverjum kafla skýrslunnar. Skýrslan í heild telur 33 blaðsíður á PDF-formi og er ókeypis fyrir alla aðildarfélaga Viðskiptaráðs. Til að sækja hana smellir þú á innskráningu í boxinu hér fyrir neðan og slærð inn vinnunetfangið þitt. Ef netfangið tilheyrir félagatali ráðsins færðu hlekk sem skráir þig inn og veitir þér aðgang.

Hóflegur vöxtur framundan

Eftir sögulegt hagvaxtarskeið í kjölfar viðsnúnings eftir COVID-faraldurinn, hefur hagerfið tekið að kólna. Hagvöxtur mældist 1,3% árið 2025, þá gera spár ráð fyrir 1,6% hagvexti árið 2026 og að hagvöxtur verði að jafnaði 2% árin tvö þar á eftir.

Aukning í atvinnuleysi er annað merki um kólnun í hagkerfinu, en samkvæmt vinnumarkaðskönnun Hagstofu Íslands var árstíðarleiðrétt atvinnuleysi 7,6% á fyrsta ársfjórðungi þessa árs. Hluta þeirrar aukningar má rekja til umbóta í mælingum á atvinnuleysi meðal innflytjenda. Engu að síður er skráð atvinnuleysi á uppleið og merki um að fyrirtæki haldi aftur að sér er kemur að ráðningum.

Þróttur í ferðaþjónustu, þrátt fyrir áskoranir

Ferðaþjónustan hefur náð sér á strik eftir heimsfaraldurinn og nam hlutdeild hennar í landsframleiðslu 8,8% árið 2025, og hefur ekki mælst hærri, þrátt fyrir ýmsar áskoranir. Má þar einkum nefna fall flugfélagsins Play, sem olli framboðsskelli á flugferðum til og frá landinu undir lok árs 2025. Þá hafa átökin í Mið-Austurlöndum valdið verðhækkunum á eldsneyti með tilheyrandi áhrifum á rekstrarkostnað flugfélaga. Sólmyrkvinn í ágúst veitir greininni byr í seglinn með aukinni eftirspurn til landsins. Ísland er dýr áfangastaður í samanburði við önnur lönd sem rýrir samkeppnishæfni greinarinnar.

Útflutningur á öðrum vörum utan grunnatvinnuvega þjóðarinnar, þ.e. sjávarútvegur, ferðaþjónusta og álframleiðsla, stóð undir 24% af útflutningstekjum þjóðarbúsins en aðeins ferðaþjónustan vegur þyngra. Til að tryggja efnahagslegan stöðugleika þarf að fjölga stoðum efnahagslífsins og auka áherslu á greinar sem eru ekki háðar náttúruauðlindum. Vel menntað vinnuafl og hvetjandi umhverfi til nýsköpunar styðja við það markmið.

Ísland ofarlega á alþjóðlegum listum, en fellur niður í samkeppni

Ísland stendur framarlega á mörgum samfélagslegum mælikvörðum, landið stendur fremst er kemur að jafnrétti kynjanna, friði, lífskjörum og er annað hamingjusamasta land í heimi, á eftir Finnlandi.

Ísland er í 22. sæti af 70 löndum á samkeppnishæfnislista IMD og er það sjö sætum neðar en í fyrra. Þrátt fyrir lækkunina í ár hefur samkeppnishæfni aukist verulega frá árinu 2010 þegar það sat í 30 sæti.