The Icelandic Economy 2026

Viðskiptaráð hefur gefið út skýrsluna The Icelandic Economy. Skýrslan er gefin út bæði á ensku og í íslenskri þýðingu, en í henni er farið yfir íslenskt hagkerfi og stöðu efnahagsmála hérlendis á aðgengilegan hátt. Meðal annars er þar fjallað um þróun helstu skammtímahagvísa, stöðu og horfur í efnahagslífinu, utanríkisviðskipti, verðbólguþróun og gengi gjaldmiðla, auk annarra atriði sem varða efnahagsmál.

Hér fyrir neðan má lesa stutt brot úr hverjum kafla skýrslunnar. Skýrslan í heild telur 33 blaðsíður á PDF-formi og er ókeypis fyrir alla aðildarfélaga Viðskiptaráðs og fjölmiðla. Til að sækja hana smellir þú á innskráningu í boxinu hér fyrir neðan og slærð inn vinnunetfangið þitt. Ef netfangið tilheyrir félagatali ráðsins færðu hlekk sem skráir þig inn og veitir þér aðgang.

Hóflegur vöxtur framundan

Eftir sögulegt hagvaxtarskeið í kjölfar viðsnúnings eftir COVID-faraldurinn, hefur hagkerfið tekið að kólna. Hagvöxtur mældist 1,3% árið 2025, þá gera spár ráð fyrir 1,6% hagvexti árið 2026 og að hagvöxtur verði að jafnaði 2% árin tvö þar á eftir.

Aukning í atvinnuleysi er annað merki um kólnun í hagkerfinu, en samkvæmt vinnumarkaðskönnun Hagstofu Íslands var árstíðarleiðrétt atvinnuleysi 7,6% á fyrsta ársfjórðungi þessa árs. Hluta þeirrar aukningar má rekja til umbóta í mælingum á atvinnuleysi meðal innflytjenda. Engu að síður er skráð atvinnuleysi á uppleið og merki um að fyrirtæki haldi aftur af sér er kemur að ráðningum.

Þróttur í ferðaþjónustu, þrátt fyrir áskoranir

Ferðaþjónustan hefur náð sér á strik eftir heimsfaraldurinn og nam hlutdeild hennar í landsframleiðslu 8,8% árið 2025, og hefur ekki mælst hærri, þrátt fyrir ýmsar áskoranir. Má þar einkum nefna fall flugfélagsins Play, sem olli framboðsskelli á flugferðum til og frá landinu undir lok árs 2025. Þá hafa átökin í Mið-Austurlöndum valdið verðhækkunum á eldsneyti með tilheyrandi áhrifum á rekstrarkostnað flugfélaga. Sólmyrkvinn í ágúst veitir greininni byr í seglinn með aukinni eftirspurn til landsins. Ísland er dýr áfangastaður í samanburði við önnur lönd sem rýrir samkeppnishæfni greinarinnar.

Aðrar útflutningsgreinar utan grunnatvinnuvega þjóðarinnar, þ.e. sjávarútvegs, ferðaþjónustu og álframleiðslu, stóðu undir 24% af útflutningstekjum þjóðarbúsins en aðeins ferðaþjónusta vegur þyngra. Til að tryggja efnahagslegan stöðugleika þarf að fjölga útflutningsstoðum og tryggja hagfelld rekstrarskilyrði greina sem eru ekki háðar náttúruauðlindum. Vel menntað vinnuafl og hvetjandi umhverfi til nýsköpunar styðja við það markmið.

Ísland ofarlega á alþjóðlegum listum, en fellur niður í samkeppni

Ísland stendur framarlega á mörgum samfélagslegum mælikvörðum, landið stendur fremst er kemur að jafnrétti kynja, friði, lífskjörum og er annað hamingjusamasta land í heimi, á eftir Finnlandi.

Ísland er í 22. sæti af 70 löndum á samkeppnishæfnislista IMD og er það sjö sætum neðar en í fyrra. Þrátt fyrir lækkunina í ár hefur samkeppnishæfni aukist verulega frá árinu 2010, þegar Ísland sat í 30 sæti.