Sjötta launahæsta stétt landsins í verkfalli

Verkfallsaðgerðir Félags íslenskra flugumferðarstjórar (FÍF) hefjast eftir hádegi í dag, fimmtudaginn 23. október, eftir að kjaraviðræður þeirra og Samtaka atvinnulífsins sigldu í strand. Flugumferðarstjórar hafa boðað frekari skæruverkföll en búast má við því að þau hafi gríðarleg neikvæð áhrif á ferðaþjónustu, vöruflutning og samkeppnis­hæfni. Í ljósi þessa hefur Viðskiptaráð ákveðið að taka saman upplýsingar kjör stéttarinnar og afleiðingar verkfallsaðgerðanna.

Flugumferðastjórar sjötta launahæsta stétt landsins

Flugumferðastjórar voru sjötta launahæsta stétt landsins miðað við miðgildi heildar­launa árið 2024 (mynd 1). Það er samkvæmt launarannsókn Hagstofunnar en þar er flokkurinn sérfræðistörf við flugumsjón sjötti launahæsti flokkurinn af 269 flokkum alls. Undir þann flokk falla einnig störf flugumsjónar­manna og flugumferðar­stjórnar­nema.

Starfs­stéttir sem eru launahærri en flugumferðastjórar eru dómarar, forstjórar fyrirtækja og stofnana, yfirmenn í þjónustufyrirtækjum, sérfræðistörf í lækningum og störf tengd ráðgjöf og sölu verðbréfa.[1]

Stór hluti náms flugumferðarstjóra er launað

Áætlað er að flugumferðarstjórnarnám taki um tvö ár en þar af eru 9 til 12 mánuðir starfsþjálfun þar sem nemar fá mánaðarlegan námsstyrk. Fyrir utan starfsþjálfunina, sem er síðasti hluti námsins, þurfa einstaklingar að ljúka grunnnámi, sem tekur eina önn, og áritunarnámi, en misjafnt er hve langan tíma það tekur eftir starfsstöð.

Til að hefja nám í flugumferðastjórn þurfa einstaklingar að hafa lokið stúdentsprófi eða sambærilegu námi, vera orðnir 18 ára, tala og rita góða íslensku og ensku og standast læknisskoðun og skimun fyrir geðvirkum efnum, auk annara almennari krafna.[2]

Fámennur hópur sem getur valdið verulegu efnahagslegu tjóni

Flugumferðarstjórar eru fámennur hópur sem getur valdið miklum efnahagslegum skaða með verkfallsaðgerðum sínum.[3] Þær valda flugfélögum og farþegum þeirra beinum skaða á meðan verkfallsaðgerðum stendur. Þá dregur reglubundin röskun á flug­­áætlunum sökum verkfalls­aðgerða úr áreiðanleika Keflavíkurflugvallar (KEF) í milli­landa­flugi til og frá Íslands en einnig í gegnum Ísland.

Verkföllin valda jafnframt verulegum öðrum fjárhaglegum skaða. Í fyrsta lagi verða þau til þess að færri ferðamenn til landsins sem hefur neikvæð áhrif á ferðaþjónustu á Íslandi. Í öðru lagi hefur það neikvæð áhrif á útflutning fyrirtækja með flugfrakt. Í þriðja lagi þá skaða aðgerðirnar einnig samkeppnishæfni landsins til lengri tíma litið þar sem að þær hafa neikvæð áhrif á orðspor Íslands sem áfangastaður fyrir ferða­menn.

Auka ætti heimildir ríkissáttasemjara

Viðskiptaráð telur að auka þurfi valdheimildir ríkissátta­semjara svo embættið geti afstýrt skæruverkfallsaðgerðum líkt og þeim sem FÍF beitir nú. Það er óásættanlegt að fámennur hátekjuhópur neiti að undirgangast þá launastefnu sem þegar hefur verið mörkuð og beiti verkföllum sem valda gífurlegum skaða fyrir íslenskt atvinnulíf og samfélag.