Einkunnir í tölustöfum eru skref í rétta átt

Viðskiptaráð hefur tekið til umsagnar áform mennta- og barnamálaráðherra um að færa lokaeinkunnir grunnskóla úr bókstöfum yfir í tölur. Áformin fela í sér að skilgreindur verði tölukvarði í stað bókstafakvarða og að tölukvarðinn verði lagður til grundvallar við lokaeinkunnir í grunnskóla. Ráðgert er að allar lokaeinkunnir verði settar fram í tölum og að notkun tölukvarða verði skyldubundinn við lok 4., 7. og 10. bekkjar. Samkvæmt áformunum er með breytingunni stefnt að því að gera námsmat skýrara og auðskiljanlegra fyrir nemendur og foreldra.

Viðskiptaráð fagnar þeim áformum mennta- og barnamálaráðherra að auka skýrleika námsmats í grunnskólum með því að færa framsetningu lokaeinkunna úr bókstöfum yfir í tölur. Skýrt og auðskiljanlegt námsmat er mikilvægt fyrir nemendur, foreldra, skóla og aðra sem nýta upplýsingar um námsárangur. Niðurstöður nýlegrar könnunar sýna að 88% almennings er hlynntur því að einkunnir séu gefnar í tölustöfum en ekki í bókstöfum. [1]

Ráðið telur þó mikilvægt að umræða um námsmat beinist ekki eingöngu að framsetningu einkunna heldur einnig að því hvort einkunnir og matsviðmið séu samanburðarhæf milli skóla. Mikill skortur hefur verið á samanburðarhæfum gögnum eftir að samræmd próf voru aflögð án þess að sambærilegt kerfi kæmi í staðinn. Hvort einkunn er sett fram með bókstaf eða tölu hefur takmarkað gildi ef ekki er tryggt að sama einkunn endurspegli sambærilega hæfni óháð því í hvaða skóla hún er veitt.

Markmið breytinganna ætti því fyrst og fremst að vera að styrkja áreiðanleika og samanburðarhæfni námsmats í grunnskólum. Til þess þarf að tryggja skýr og samræmd matsviðmið og að fyrir hendi séu áreiðanlegar leiðir til að sannreyna að einkunnir séu samanburðarhæfar milli skóla. Slíkt er forsenda þess að nemendur, foreldrar, framhaldsskólar og stjórnvöld geti treyst þeim upplýsingum sem námsmatið veitir.

Samanburðarhæft námsmat er ekki aðeins til þess fallið að bæta upplýsingagjöf til nemenda og foreldra heldur einnig grundvöllur að umbótum í menntakerfinu. Samanburðarhæf gögn eru þannig forsenda þess til að greina megi styrkleika og áskoranir í skólakerfinu og styðja við markvissar aðgerðir til að bæta árangur.

Niðurstöður greiningar Viðskiptaráðs á nýlegum gögnum mennta- og barnamálaráðuneytisins gefa til kynna að lítið samhengi sé á milli lokaeinkunnar nemenda við lok grunnskóla og frammistöðu þeirra í framhaldsskóla. [2] Það þýðir að einkunnir úr grunnskóla endurspegla ekki sömu hæfni milli skóla. Þegar slíkar ósamanburðarhæfar einkunnir eru síðan notaðar til að úthluta takmörkuðum plássum í eftirsótta framhaldsskóla skapast augljóst ójafnræði.

Samanburðarhæft námsmat á sér langa sögu hérlendis. Árið 1946 var landspróf miðskóla tekið upp sem samræmt próf fyrir landið allt og gegndi það lykilhlutverki við inntöku í framhaldsskóla allt til ársins 1976. Í kjölfarið tóku samræmd próf við og voru lengi lykilmælikvarði á stöðu nemenda og skóla. Með breytingum árið 2009 var hins vegar fallið frá því að niðurstöður samræmdra prófa hefðu vægi við lok grunnskóla eða mætti leggja þær til grundvallar við inntöku í framhaldsskóla. Þar með var í raun horfið frá samræmdu námsmati sem raunhæfum og samanburðarhæfum mælikvarða á námsárangur nemenda milli skóla. [3]

Viðskiptaráð hvetur ráðherra því til þess að ráðast í frekari úrbætur sem tryggja að börn fái sanngjarnt mat og sömu tækifæri. Til þess þarf samræmt námsmat við lok grunnskólagöngu, betri gögn um framvindu nemenda milli skólastiga og markvissari stuðning þar sem þörfin er mest.

Að framangreindu virtu er Viðskiptaráð fylgjandi þeim áformum ráðherra að gera námsmat skýrara og auðskiljanlegra. Ráðið leggur áherslu á að breyting á framsetningu einkunna verði hluti af stærri umbreytingu sem miði að því að tryggja að einkunnir og matsviðmið séu samanburðarhæf milli skóla og að til staðar séu áreiðanlegar leiðir til að sannreyna slíkan samanburð.