Varanleg heimild til ráðstöfunar séreignar á húsnæðislán til bóta

Viðskiptaráð hefur skilað umsögn um drög að frumvarpi til laga um ráðstöfun séreignarsparnaðar inn á höfuðstól húsnæðislána.

Með frumvarpinu er lagt til að heimild einstaklinga til skattfrjálsrar ráðstöfunar á séreignarsparnaði inn á höfuðstól lána verði fest í sessi og að samhliða verði nýting hennar takmörkuð við 10 ár. Viðskiptaráð fagnar áformum stjórnvalda um aukinn fyrirsjáanleika þegar kemur að valfrelsi við ráðstöfun séreignarsparnaðar. Rétt er að benda á að hlutfall eiginlegs skyldusparnaðar á Íslandi er hátt í alþjóðlegum samanburði, en þar vegur þyngst hækkun lögbundins lífeyrissparnaðar í 15,5% árið 2018, en eftir breytinguna nema iðgjöld í lífeyrissjóði, að meðtöldum séreignarsparnaði, í flestum tilfellum 19,5% af launum.

Af skyldubundna lífeyrisgjaldinu er einungis heimilt að láta 3,5% renna í tilgreinda séreign. Ljóst er að eftir því sem hlutfall lífeyrissparnaðar einstaklinga í lífeyrissjóðum hækkar minnkar hvati launþega til að spara til efri áranna með eigin fjárfestingum. Viðskiptaráð hvetur til þess að samhliða varanlegri framlengingu skattfrjálsrar ráðstöfunar séreignarsparnaðar inn á höfuðstól húsnæðislána verði hugað að því að endurskoða ákveðna þætti lífeyriskerfisins og auka enn frekar valfrelsi við ráðstöfun séreignarsparnaðar.

Viðskiptaráð leggur einnig til að samhliða því að festa ráðstöfun séreignarsparnaðar á höfuðstól húsnæðislána verði önnur opinber inngrip á húsnæðismarkaði afnumin, t.a.m. stofnframlög til óhagnaðardrifinna leigufélaga. Þá ætti að taka hlutdeildarlán til gagngerrar endurskoðunar með það fyrir augum að fasa úrræðið út. Hlutdeildarlán eru til þess fallin að ýta undir frekari verðþrýsting á fasteignamarkaði og grafa undan yfirlýstu markmiði lánanna um að stuðla að því að fleiri geti eignast eigið húsnæði, en rannsóknir sýna að mikill meirihluti Íslendinga vill búa í eigin húsnæði.

Að framangreindu virtu hvetur Viðskiptaráð til þess að frumvarpið nái fram að ganga.