Viðskiptaráð Íslands

Að laga kerfi

Óskað eftir alvöru lausnum og færri fáliðunardögum.

Mér hefur einhvern veginn alltaf fundist mikilvægt að laga þjónustu að fólki sem þarf hana en ekki öfugt. Þannig hef ég til dæmis horft á leikskóla, sem þótt þeir séu fyrsta skólastigið, gegna líka mikilvægu þjónustuhlutverki við foreldra.

Ég átti börn með hléum á leikskólum borgarinnar í tæpa tvo áratugi. Dætur mínar voru t.d. á einum alveg frábærum sem veitti þá fáheyrðu þjónustu að hafa opið allt sumarið og auðveldaði okkur skipulag sumarfrís. Starfsmannavelta var lítil og vel mannað, enda man ég ekki eftir að hafa þurft að taka það sem nú heitir fáliðunardagur.

Fáliðunardagur er þegar ekki tekst að manna deild á leikskóla og hluti barna þarf því að vera heima. Þetta hefur gerst ítrekað í haust og skapar mikið vesen, bæði hjá foreldrum og vinnuveitendum.

Í viðtali við leikskólastjóra í vikunni segir að ástæður manneklunnar séu t.d. veikindi, sóttkví, erfiðleikar við að ráða og vinnutímastytting. Lausnin sem leikskólastjórinn sér er m.a. að stytta leyfilegan dvalartíma barna, auk þess að loka leikskólum í vetrar-, jóla- og páskafríum.

Þótt ég skilji vanda stjórnenda og starfsfólks á leikskólum er þetta lausn fyrir kerfið en ekki foreldra. Þeir eiga fæstir margar vikur á lausu til að vera frá vinnu eða námi og færri stundir í vistun er lúxus sem fólk í fullri vinnu getur varla leyft sér. Þarna væri álaginu í raun velt af þeim sem á að veita þjónustuna yfir á þá sem eiga rétt á henni.

Ábyrgðin er hjá stjórnmálamönnum sem móta stefnu og gera fjárhagsáætlanir. Í áætlun Reykjavíkurborgar fyrir 2022 er reyndar gert ráð fyrir að starfsfólki fækki milli ára á leikskólum borgarinnar. Það horfir furðulega við, þótt ekki væri nema í ljósi vinnutímastyttingar.

En allavega, alvöru lausn fyrir foreldra og færri fáliðunardagar óskast.

Svanhildur Hólm Valsdóttir, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs Íslands.

Greinin birtist fyrst í Viðskiptablaðinu, 11. nóvember 2021.

Tengt efni

Myndband: Er ríkið farið að þjónusta sig sjálft?

Lísbet Sigurðardóttir, lögfræðingur Viðskiptaráðs, fjallar um opnunartíma stofnana í nýju myndbandi. Frá því að stytting vinnuvikunnar var innleidd …
15. janúar 2026

Lokunardagar leikskóla margfalt fleiri hjá Reykjavíkurborg

Lokunardagar leikskóla vegna manneklu eru nítjánfalt fleiri í leikskólum Reykjavíkurborgar samanborið við önnur fjölmenn sveitarfélög. Á haustönn 2024 …
5. nóvember 2025

Frídagar í klemmu

„Yfirgnæfandi stuðningur hefur verið meðal atvinnurekenda við að færa staka frídaga að helgum. Í könnun Gallup frá árinu 2011 kom fram að tveir af …
9. maí 2025

Alvarlegar athugasemdir gerðar við misræmi í skólakerfinu

Viðskiptaráð hefur sent mennta- og barnamálaráðherra og umboðsmanni Alþingis erindi þar sem vakin er athygli á lagalegum álitaefnum vegna misræmis í …
3. júní 2025

Grunnskólamál: hvað segja tölurnar?

Grunnskólakennurum hefur fjölgað hraðar en nemendum undanfarin ár. Þá er kennsluskylda lítil, veikindi algeng, kennarar margir og kostnaður hár …
21. október 2024

Fermingaráhrifin

Svanhildur Hólm fer yfir fermingaráhrif í efnahagslegu samhengi.
12. apríl 2024