Skaðleg áhrif stimpilgjalda

Viðskiptaráð hefur skilað inn umsögn um frumvarp um stimpilgjöld.

Viðskiptaráð fagnar því að Alþingi taki fyrir stimpilgjöld enda hefur ráðið lengi talað fyrir afnámi þess. Í skoðun Viðskiptaráðs frá 2015: „Leyndir gallar fasteignagjalda“ [1] er sérstaklega fjallað um áhrif stimpilgjalda og færð rök fyrir því að þeir hafi skaðlegri áhrif á almenna velferð en aðrir skattar. Stimpilgjöld hækka viðskiptakostnað sem dregur úr veltu og veikir verðmyndun á einum stærsta, ef ekki stærsta, eignamarkaði á Íslandi [2]. Þannig gera stimpilgjöld það dýrara en ella fyrir fjölskyldur að bregðast við breyttum aðstæðum, t.d. vegna barneigna eða atvinnu. Séu erlendar rannsóknir yfirfærðar á Ísland gæti afnám stimpilgjalds á fasteignaviðskipti einstaklinga aukið veltu um meira en 10% [3]. Aukin velta gæti stutt við fasteignamarkaðinn til framtíðar, sérstaklega ef aðstæður versna í efnahagslífinu sem dregur gjarnan úr veltu. Spyrja má hvort fasteignamarkaðurinn hefði ekki tekið hraðar og betur við sér í kjölfar fjármálakreppunnar ef stimpilgjöld hefðu ekki verið til staðar. Þannig hefði líklega skapast fyrr hvati til íbúðauppbyggingar og ef svo er væri minni skortur á íbúðarhúsnæði í dag. Einnig má nefna að stimpilgjöld draga úr hvatanum til að þétta byggð þar sem þau leggjast á byggingar en ekki lóðir. Samkvæmt mannfjöldaspá Hagstofunnar fjölgar landsmönnum um 90 þúsund til ársins 2050 og því er skynsamlegt að skapa hvata til að byggja þéttar á höfuðborgarsvæðinu en raunin hefur verið síðustu áratugi.

Ennfremur leggjum við til að stimpilgjald á fasteignaviðskipti lögaðila verði endurskoðað samhliða afnámi stimpilgjalds á íbúðakaupum einstaklinga. Öll skattlagning á fyrirtæki og stofnanir endar með einum eða öðrum hætti á neytendum auk þess sem sömu rök eiga almennt við um skaðleg áhrif stimpilgjalds á lögaðila.

Viðskiptaráð leggur til að frumvarpið nái fram að ganga.

[1] Sjá hér: http://vi.is/%C3%BAtg%C3%A1fa/skodanir/leyndir_gallar_fasteignagjalda.pdf

[2] Heildarfasteignamat íbúðarhúsnæðis er 4.980 ma.kr., í samanburði er markaðsvirði skráðra félaga í Kauphöll Íslands innan við 1.000 ma.kr.

[3] Á blaðsíðu fjögur í Leyndir gallar fasteignagjalda er vísað til rannsókna í Bandaríkjunum og Kanada þar sem hækkun stimpilgjalds um 1% af kaupverði hefur leitt til að velta minnki um 8-20%.