Erfðafjárskattur felur í sér tvísköttun

Viðskiptaráð hefur tekið til umsagnir frumvarp til þingsályktunar um afnám erfðafjárskatts. Að mati Viðskiptaráðs hefði tillagan jákvæð efnahagsleg áhrif í för með sér.

Erfðafjárskattur hefur verið við lýði á Íslandi frá því á 18. öld en á rætur sínar að rekja til danskrar tilskipunar frá árinu 1792. Skatturinn felur í sér tvísköttun þar sem hann leggst á fjármuni sem þegar hafa verið greiddir skattar af, þ.e. þegar fjármunanna var aflað í öndverðu. Auk þess leggst erfðafjárskattur með sérstöku móti á rekstur fjölskyldufyrirtækja og getur skapað þrýsting á sölu eigna eða fyrirtækja við kynslóðaskipti. Slík skattlagning vinnur gegn langtímahugsun og uppbyggingu í rekstri. Skattkerfið þarf að vera skýrt og fyrirsjáanlegt auk þess að vera sanngjarnt svo erfingjar þurfi t.a.m. ekki að bregðast við skyndilegu andláti með brunaútsölu eigna til að fjármagna greiðslu erfðafjárskatts.[1]

Á síðustu áratugum hafa sumar nágrannaþjóðir á Norðurlöndum afnumið erfðafjárskatt til fulls, m.a. í því skyni að einfalda skattkerfi sín og auðvelda kynslóðaskipti í fyrirtækjum. Þannig var erfðafjárskattur afnuminn í Svíþjóð árið 2004 og árið 2014 í Noregi. Með því fylgdu þau lönd fordæmi nokkurra annarra Evrópuríkja s.s. Austurríkis og Eistlands.

Með afnámi erfðafjárskatts má stuðla að einfaldara og gagnsærra kerfi og skapa skilyrði til hagræðingar í stjórnsýslu ríkisins. Meðal þess sem afnám skattsins hefur í för með sér er einfaldari meðferð dánarbúa hjá sýslumannsembættum með minni tilkostnaði. Augljós hagræðingartækifæri fylgja því að losa embættin undan umfangsmiklu virðismats- og álagningarferli auk þess sem slíkt minnkar ágreining um matsverð eigna. Til þess að koma í veg fyrir að afnám erfðafjárskatts auki ekki á hallarekstur ríkissjóðs mætti líta til tillagna Viðskiptaráðs um tækifæri til hagræðingar í rekstri ríkisins, en með þeim tillögum væri hægt hagræða um 122 ma. kr. á ári.[2]

Að framangreindu virtu hvetur Viðskiptaráð til þess að þingsályktunartillagan nái fram að ganga.